บทลงโทษทางกฎหมายสำหรับผู้ให้บริการที่ไม่ได้มาตรฐานในการฉีดสารแปลกปลอม

ทำไมการฉีดสารแปลกปลอมจึงอันตราย

กรมสนับสนุนบริการสุขภาพเคยเตือนว่า การฉีดสารหรือฝังวัสดุแปลกปลอมเพื่อขยายขนาดอวัยวะเพศชาย มีความเสี่ยงต่อการอักเสบ ติดเชื้อจากอุปกรณ์ที่ไม่สะอาด และในบางรายอาจรุนแรงจนเกิดภาวะแทรกซ้อนระยะยาวได้

ปัญหาที่พบบ่อยคือผู้ให้บริการบางรายไม่ใช่แพทย์ และอาจใช้สารที่ไม่ผ่านการรับรองทางการแพทย์ เช่น น้ำมัน ซิลิโคนอุตสาหกรรม หรือสารที่ไม่ทราบชนิด เมื่อนำเข้าไปในเนื้อเยื่อ อาจกระตุ้นการอักเสบเรื้อรัง เกิดพังผืด ผิวหนังผิดรูป หรือทำให้การแก้ไขในอนาคตซับซ้อนขึ้น

ความผิดที่อาจเกี่ยวข้องตามกฎหมาย

บทลงโทษของผู้ให้บริการไม่ได้มาตรฐานไม่ได้มีเพียงข้อหาเดียว เพราะการฉีดสารแปลกปลอมอาจเกี่ยวข้องทั้ง “คนทำ”, “สถานที่ทำ”, “สารที่ใช้” และ “การโฆษณาชักชวน” ดังนั้นการพิจารณาความผิดต้องดูข้อเท็จจริงประกอบกัน

กรณีหมอเถื่อนหรือผู้ที่ไม่ใช่แพทย์

หากผู้ให้บริการไม่ได้เป็นผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม แต่ให้บริการฉีดสาร ฝังวัสดุ หรือทำหัตถการที่มีลักษณะเป็นการรักษา/หัตถการทางการแพทย์ อาจเข้าข่ายความผิดตามกฎหมายที่เกี่ยวกับการประกอบวิชาชีพเวชกรรม

จากข้อมูลที่กรมสนับสนุนบริการสุขภาพเผยแพร่ กรณีลักลอบประกอบวิชาชีพเวชกรรมหรือหมอเถื่อน อาจมีโทษจำคุกหรือปรับตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ต้องพิจารณาข้อเท็จจริงของแต่ละคดีร่วมด้วย

กรณีสถานพยาบาลไม่ได้รับอนุญาต

อีกประเด็นที่ต้องพิจารณาคือสถานที่ให้บริการ หากมีการให้บริการในบ้าน ห้องเช่า โรงแรม หรือสถานที่ที่ไม่ได้รับอนุญาตให้เป็นสถานพยาบาล อาจเกี่ยวข้องกับความผิดตามพระราชบัญญัติสถานพยาบาล

ข้อมูลจากกรมสนับสนุนบริการสุขภาพระบุว่า กรณีประกอบกิจการสถานพยาบาลหรือดำเนินการสถานพยาบาลโดยไม่ได้รับอนุญาต มีบทลงโทษตามกฎหมาย ซึ่งอาจเป็นทั้งโทษจำคุก ปรับ หรือทั้งจำทั้งปรับ ขึ้นกับข้อเท็จจริงและบทกฎหมายที่ใช้บังคับ

กรณีใช้สารหรือผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียน

สารที่นำมาฉีดเข้าสู่ร่างกายต้องมีมาตรฐานและข้อบ่งใช้ที่เหมาะสม การนำสารที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียน หรือไม่ได้มีวัตถุประสงค์สำหรับการฉีดมาใช้ อาจเพิ่มทั้งความเสี่ยงต่อสุขภาพและความเสี่ยงทางกฎหมาย

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาเคยเตือนหลายกรณีเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์หรือยาที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียน โดยการขายหรือใช้ผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนตำรับยาอาจมีโทษตามกฎหมาย และการโฆษณาโดยไม่ได้รับอนุญาตก็อาจมีโทษปรับได้

ผู้เสียหายควรทำอย่างไร

หากเคยฉีดสารแปลกปลอม หรือสงสัยว่าได้รับบริการจากผู้ที่ไม่ได้มาตรฐาน ควรแยกการดูแลออกเป็นสองส่วน คือ การดูแลสุขภาพของตนเอง และการเก็บหลักฐานเพื่อใช้ร้องเรียนหรือดำเนินการตามกฎหมาย

• การฉีดสารแปลกปลอมโดยผู้ให้บริการไม่ได้มาตรฐานมีความเสี่ยงทั้งต่อสุขภาพและกฎหมาย
• ความผิดอาจเกี่ยวข้องกับผู้ที่ไม่ใช่แพทย์ สถานที่ไม่ได้รับอนุญาต สารไม่ได้มาตรฐาน และการโฆษณาเกินจริง
• ผู้เสียหายควรพบแพทย์ก่อน เพราะภาวะแทรกซ้อนบางอย่างอาจลุกลามและแก้ไขยากเมื่อปล่อยไว้นาน
• ควรเก็บหลักฐาน เช่น แชต สลิป รูปภาพ ชื่อสาร และโพสต์โฆษณา เพื่อใช้ในการร้องเรียนหรือปรึกษากฎหมาย
• ข้อมูลนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษากฎหมายเฉพาะคดี หากต้องดำเนินคดีควรปรึกษาทนายหรือหน่วยงานรัฐโดยตรง

อ่านต่อเรื่องแก้สารแปลกปลอม

ข้อมูลแพทย์ผู้ให้คำปรึกษาเบื้องต้น

หมอเบียร์ นพ.สืบพงษ์ เอ่งฉ้วน

แพทย์เฉพาะทางศัลยศาสตร์ยูโรวิทยา (Urology) เลข ว.29458

เคสที่เคยฉีดสารแปลกปลอมควรเริ่มจากการประเมินชนิดสาร ตำแหน่งที่ฉีด ระยะเวลาที่ผ่านมา พังผืด การอักเสบ และผลกระทบต่อการใช้งาน เพื่อวางแผนแก้ไขอย่างปลอดภัยที่สุดสำหรับแต่ละคน